Via Dolorosa

 

Ένας πατέρας δίνει την ύστατη μάχη. Τη μάχη για την εκταφή της σορού του παιδιού του και την διενέργεια όλων των απαιτούμενων εξετάσεων για να πιστοποιηθεί ότι τα λείψανα αυτά είναι τωόντι του παιδιού του και κανενός άλλου αλλά και για την απάντηση στο καυτό ερώτημα, από τι πέθανε τελικά το παιδί μου; Το αυτονόητο θα πείς. Και το... μη αυτονόητο απαιτεί να δώσει ο πατέρας τη μάχη εκ μέρους όλων μας. Αυτή τη μάχη στην οποία θυσιάζει εκ των προτέρων την υγεία του και διακυβεύει την ίδια τη ζωή του. Ποιο περιεχόμενο έχει άραγε, ποιο νόημα έχει η ζωή για τον άνθρωπο αυτό; Αλλά ας εξετάσουμε αυτό το ερώτημα τελευταίο. Προηγείται η εξέταση της ίδιας της μάχης. Ή μήπως δεν πρόκειται για μάχη;

Διότι, αληθινά, δεν έχουμε μια μάχη εδώ αλλά έναν ωραίο αγώνα. Η πρώτη νοηματοδότηση έγινε κιόλας. Η μάχη αναβαθμίζεται σε αγώνα όταν υπάρχει ιερός σκοπός που δεν αφορά έναν αλλά όλους. Και τούτο αναγνωρίζεται από τους υπόλοιπους. Όχι όλους. Υπάρχουν πάντα κι εκείνοι που κρύβονται στη σκοτεινή πλευρά της σελήνης κι από κει κρίνουν και επικρίνουν, κατεδαφίζουν και χλευάζουν, εξεμούν χολή και αίμα και μέσα στα σκοτάδια της ψυχής τους καταναλώνουν τις σάρκες τους με ηδύτητα και λαγνεία. Αυτοί είναι οι οφιόμορφοι, έτσι τους λέω. Κι ας αδικώ τα ταλαίπωρα ερπετά.

Η δεύτερη νοηματοδότηση είναι λοιπόν στην ουσία της αρνητική. Η μάχη δεν είναι μονάχα για να επιτευχθεί το αιτούμενο και να υπηρετηθεί ο σκοπός αλλά και ενάντια στο μίσος. Σε αυτό που θα έλεγε ο Νίτσε μνησικακία. Διότι είναι το συσσωρευμένο μίσος στις ελεεινές ψυχές όσων είπαμε σέρνονται ως τα ερπετά στις σκιές και στις κόγχες και ξεμυτίζουν… διαδικτυακά μονάχα για να δαγκώσουν, να δηλητηριάσουν και να επιστρέψουν ταχέως στην τρύπα τους.

Περισσότερες αναλύσεις για όλο τούτο σε άλλη ανάρτηση ίσως.

Ένας πατέρας εξήλθε από τα στενά όρια της ύπαρξής του και αποφάσισε να κάνει κοινωνό της αγωνίας του τους πάντες. Και στη μεγάλη τους πλειονοψηφία οι συνάνθρωποί του στέκουν δίπλα του. Κι όσοι δεν τον επισκέπτονται στον τόπο του μαρτυρίου του, στέλνουν μηνύματα συμπαράστασης. Και κάπου εδώ ξεκινά η συζήτηση -πέρα και έξω από την τελική έκβαση της συγκεκριμένης υπόθεσης. Ποιο είναι το νόημα του βίου τώρα για τον άνθρωπο αυτό; Όχι χτες, όταν ζούσε το παιδί του αλλά τώρα που χάθηκε στη γνωστή μεγάλη τραγωδία με χαρακτηριστικά εγκλήματος.

Η ζωή γέμισε με ένα διαφορετικό περιεχόμενο για τον άνθρωπο της έσχατης οδύνης, για τον άνθρωπο που είτε έτσι είτε αλλιώς, έχει μετοικήσει στο στερέωμα του μέλανος ήλιου. Δεν είναι ο τόπος ολόγυρα ο παλαιός γνώριμος αλλά ένας νέος κι εχθρικός. Η δολοφονία -όπως βιώνεται- του παιδιού του μετασχηματίζει ως και αυτό το παράλογο του βίου σε έναν εφιαλτόκοσμο. Η ζωή παραμένει παράλογη αλλά τώρα πλέον εμπειρώνεται κιόλας ψυχικά και σωματικά με αφόρητους πόνους. Τούτη είναι η διακριτή διαφορά από το χθες. Όταν ξημερώνει η μέρα που μια πελώρια, αόρατη αρπάγη σου έχει στερήσει ό,τι πολυτιμότερο υπήρχε στη ζωή σου, το παράλογο του βίου παύει να ψηλαφείται φιλοσοφικά και γίνεται via dolorosa, γίνεται οδός μαρτυρίου στον Κρανίου Τόπο.

Ο άνθρωπος αυτός τα γνωρίζει όλ’αυτά. Η διαφορά είναι αυτή που συνιστά και το μεγαλείο του αγώνα του. Ότι δηλαδή η δική του σταύρωση δεν πρόκειται να ακολουθηθεί από μια ανάσταση. Γιατί η σταύρωση ήδη συντελείται και θα συντελείται μαρτυρικά και στο διηνεκές είτε δικαιωθεί είτε όχι. Ίσως απλά ένα σπασμένο χαμόγελο να ζωγραφιστεί στην ψυχή του εάν όλα ‘πάνε καλά’.

Και μια μικρή, τόση δα ικανοποίηση, πως το σκληρό αυτό σύστημα που χρειάζεται σάρκα και αίμα για να συγκινηθεί και να αποδώσει το αυτονόητο, δεν είναι τελικά ανίκητο.

Μια μικρή νίκη μέσα στη μεγάλη ήττα… μα δεν είναι λίγο…

Πάλι γκρινιάζεις;

Υπέροχα λοιπόν τα μετα-νεωτερικά ‘Κρίστμας’…

 

 

Μ

α τι όμορφα που ο σύγχρονος, ο μετά-μετά-μετά-νεωτερικός άνθρωπος, ο μοδέρνος και πανέξυπνος τα έχει τακτοποιήσει τα πράγματα! Το μισό χρόνο παλεύει και μοχθεί για να εξασφαλίσει τις τέλειες καλοκαιρινές διακοπές -τι άγχος κι αυτό, τι ρούφουλας και σκοτοδίνη-, τον άλλο μισό προσμένει ασμένως τα μεθυστικά ‘Κρίστμας’ που, δόξα στον Γιαραμπή, πήραν τη θέση εκείνων των σκοτεινών και αντιπαθητικών Χριστουγέννων που είχαμε κάποτε με τις εκκλησίες, τις ψαλμωδίες και τις ατέλειωτες θεολογικές συζητήσεις περί ενανθρωπήσεως και ενσαρκώσεως του Λόγου και άλλα τέτοια ακαταλαβίστικα… μα τι μαυρίλα ήταν αυτή τότε, καμία σχέση με τα λαμπιόνια, τα φώτα, τα θεόρατα δέντρα, τους προβολείς παντού, τα πάρκα γεμάτα κόσμο που κάνει τις τσάρκες του… Τότε, μια φάτνη κάπως μεγαλύτερη στόλιζε ο Σκυλίτσης στον Πειραιά και ήταν το γεγονός της χρονιάς! Έρχονταν όλοι από παντού για να θαυμάσουν την εντυπωσιακή φάτνη που έμοιαζε αληθινή! Και υπήρχε και ένας κακοντυμένος Άη Βασίλης κάπου εκεί να περιμένει να βγάλει κανένα εξτραδάκι φωτογραφιζόμενος με τα πιτσιρίκια.

Πριν συνεχίσω, σε τούτο το κείμενο που ανήρτησα το 2019 εκφράζω κάποιες σκέψεις που έχω την αίσθηση πως και σήμερα και αύριο και πάντα θα είναι επίκαιρες… Και τώρα πίσω σ’αυτά που λέγαμε…

Έτσι το λοιπόν… τα παλιομοδίτικα και χλωμά και αρρωστιάρικα Χριστούγεννα έχουν πάρει πόδι και στη θέση τους… α, στη θέση τους έχουμε τα αμερικανοφερμένα πολυτελή, υπέροχα, υπερ-φωτεινά, γκλαμουράτα και μαγευτικά Κρίστμας! Μωρέ που ζούσαμε τόσα χρόνια! Μας ξεβλάχεψαν οι Αμερικάνοι, να έχουν την ευχή μου! Αυτές είναι γιορτές! Σε πόλεις και χωριά, σε διαμερίσματα και ταβερνεία, σε βάρκες και σε γιωτ, σε όλα τα δέντρα και δεντράκια, ως και στους θάμνους, σε πόρτες και παράθυρα και παραθυράκια, λάμπες και λαμπάκια, αναρίθμητα, εκατομμύρια πολύχρωμα φωτάκια! Αστεράκια, λαμπάδες, στρογγυλά, μακρόστενα… Ααα, κάνεις μόλις βγεις μια βόλτα και περπατήσεις λίγο στους δρόμους της πόλης… όπου κι αν ζεις… ααααα… λες και προσγειώθηκαν μπροστά σου εξωγήινοι… τι ωραία! Ααα κάνεις και έτοιμες οι μύγες να τις χάψεις! Και περνάς μέσα από αυτή την ηλεκτρική φωτοχυσία και ξεχνιέσαι… ό,τι κι αν σου συμβαίνει, όποια ζόρια κι αν τραβάς… It’s Christmas!! Δεν κάνει να είσαι σαν τον Εμπενίζερ Σκρουτζ άνθρωπέ μου! Χαμογέλα, χόρεψε, φάε και κανένα μελομακάρονο και… ξέχασέ τα όλα! Τώρα θα μου πεις, εσύ τα ξεχνάς, αυτά όμως σε ξεχνάνε; Μικροαστικές, θλιβερές και πανάθλιες μουτζούρες έχω να σου απαντήσω… Γκρίνια και άγιος ο Θεός! Άσε τη μουρμούρα και προσαρμόσου στο εορταστικό κλίμα! Κι άμα σκοτίζεσαι επειδή σ’έχει ρημάξει η ακρίβεια, να έχεις κατά νου αυτό που μας είπε εκείνος ο σοφός υπουργός της κυβέρνησης: γρίπη είναι και η ακρίβεια, έχετε τα θάρρητά σας στην κυβέρνηση συνέλληνες, γρίπη είναι και θα περάσει! Θα κάνει τον κύκλο της και θα περάσει! Αγάντα, το λοιπόν! Τώρα θα μου πεις, σαν πολύ δεν τραβάει αυτός ο κύκλος; Σαν το γύρο του θανάτου μοιάζει που βλέπαμε παλιά στα Λούνα Παρκ με κείνο τον τύπο με τη μοτοσικλέτα που γύρναγε και γύρναγε μέσα στο στρογγυλό θεόρατο πηγάδι του και ένιωθες ότι κάποια στιγμή θα γίνει καμιά στραβή και θα τον ρουφήξει στον πάτο. Αλλά ο μάγκας ήταν πολύ δυνατός και οι νόμοι της φυσικής δεν λαθεύουν! Αλλά εσύ συνεχίζεις την Ιερεμιάδα… ωραία Χριστούγεννα κάνω με την τσέπη άδεια! Πάλι τα ίδια; Πάλι γκρινιάζεις; ακούς τη φωνή της κυβέρνησης να σε μαλώνει! Το’πε και ο άλλος υπουργός καλύτερα από όλους: Δεν είμαστε φτωχοί, έτσι αισθανόμαστε! Νιώθουμε καρμίρηδες αλλά στην πραγματικότητα είμαστε μια χαρά! Τα ακούτε; Κόψτε τη μίρλα το λοιπόν και ντυθείτε… γιορτινά!

Κι αν κάπου κάπου αισθάνεσθε ολίγον ηλίθιοι, ολίγον γελοίοι, ολίγον θύματα… μην δίνετε τροφή σε αυτές τις σκέψεις που είναι εκτός εποχής και σας αποπροσανατολίζουν… προσπεράστε τις όλες αυτές τις υπονομευτικές σκέψεις… δώστε τους μια καρπαζιά να πάνε στα τσακίδια… τούτη την εποχή γελάμε και δεν σκεφτόμαστε, γλεντάμε και δεν μουρμουράμε, τρώμε και δεν μιλάμε!

Τούτες τις μέρες -κάποτε τις έλεγαν ‘άγιες’- δεν είμαστε ένθεοι ή άθεοι, Έλληνες ή αλλοδαποί, εχθροί ή φίλοι, μικροί ή μεγάλοι… είμαστε καταναλωτές! Κι αυτό είναι υπεράνω όλων! Και για όλη τη χρονιά!